Geografia okładek (9) Yes "Going For the One"

Trzy dni temu minęło dokładnie 28 lat od daty ukazania się ósmego albumu studyjnego grupy Yes, "Going For the One", jednej z lepszych pozycji w dorobku tej grupy. Okładką po raz pierwszy w przypadku Yes zajęła się słynna brytyjska firma graficzna Hipgnosis, znana wtedy głównie ze współpracy z Pink Floyd. Na okładce płyty znajduje się zdjęcie nagiego męskiego modela (jakże podobnego do "rushowego" z tyłu okładki albumu "2112" (1976)), stojącego tyłem przed bryłami geometrycznymi. Okazuje się, że tymi bryłami są odpowiednio zmontowane fragmenty fotografii wieżowców Century Plaza w Los Angeles (tzw. Wieże Bliźniacze), świeżo wtedy oddanych do użytku (w 1975). Logo zespołu pozostało podobne, jak na wcześniejszych płytach, również zaprojektowane przez Rogera Deana.

12 utworów muzyki popularnej, których fragmenty wykorzystano w dżinglach i czołówkach, cz. 1

Oczywiście jest cała masa utworów, których fragmenty są na całym świecie wykorzystywane we wszelakich dźwiękowych zajawkach (dżinglach), jednakże chciałbym się skupić na tych krajowych, najbardziej znanych i już kultowych. Obecnie rzadko korzysta się już z gotowych utworów, częściej dżingiel stanowi specjalnie zamówiona kompozycję (np. sygnał dźwiękowy "Dziennika telewizyjnego", skomponowany przez Wojciecha Kilara, czy później "Wiadomości" przez Piotra Rubika). Jednak lata 80 i 90 w polskiej TV i radiu to okres zapożyczeń, często pirackich (kto wtedy o tym słyszał?) ze znanych utworów sceny światowej. Poniżej wybór chyba najpopularniejszych czołówek dźwiękowych i dżingli, o których nie wszyscy wiedzą, że stanowią fragmenty utworów znanych wykonawców.

1. Czołówka programu "5-10-15", muzyka: Kombi "Bez ograniczeń" z płyty "Królowie życia" (1981)

Ten bardzo popularny w latach 80 program dla dzieci i młodzieży program rozpoczynała dynamiczna muzyczna czołówka w stylu fusion, skomponowana przez Sławomira Łosowskiego, lidera krajowego zespołu Kombi, pochodzącego z nurtu Muzyka Młodej Generacji. TVP wykorzystała gotowy już utwór z drugiej płyty zespołu.

Okładka albumu Kombi "Królowie życia" (1981)

Dyrdymały madrygały, czyli amatorska muzykologia

Ostatnio przesłuchuję dyskografię Genesis. O moim przesłuchiwaniu dyskografii kiedyś jeszcze powstanie jakiś post, ale ja teraz nie o tym. Na płycie "A Trick of the Tail" (1976) znajduje się piękny utwór "Entangled" instrumentalnie bazujący na kunsztownej grze trzech 12-strunowych gitar Hacketta, Rutheforda i Banksa. W tekście pojawiają się takie wersy: "Madrigal music is playing/Voices can faintly be heard" ("Madrygałowa muzyka/Głosów prawie nie słychać"). Zastanowił mnie ten "madrygał" - przecież Rush ma utwór zatytułowany "Madrigal"! Poszperałem w guglach i madrygał to forma muzyczna, wywodząca się ze średniowiecza, rozwinięta w okresie renesansu i baroku, bazująca na bogatej polifonii (wielogłos) zarówno instrumentalnej i/lub wokalnej. Madrygały to utwory o wolnym tempie, delikatne, współcześnie można by nazwać je balladami. Charakterystyczne dla madrygału są, wywodzące się z baroku, "pajączki instrumentalne" (gęsto grane nuty przez jeden lub kilka instrumentów wokół jednego tematu melodycznego, sprawiające wrażenie wielowarstwowości), bogate harmonie wokalne (2 i więcej nakładających się śpiewów) i melizmaty (śpiewanie jednej samogłoski przez kilka dźwięków). O ile melizmaty współcześnie są popularne w muzyce R'nB i soul (np. Whitney Houston, Mariah Carey czy Edyta Górniak), tak pozostałe rozwiązania dominują głównie w rocku progresywnym. 

I tak wracamy do wspomnianego na początku utworu Genesis. Posiada on wiele cech madrygału (wolne tempo, równocześnie grające 3 gitary 12-strunowe, bogate harmonie wokalne), a w/w tekstowe nawiązanie też wskazuje na kierunek muzycznej inspiracji.